Film by the Sea staat vooral bekend om zijn brede selectie boekverfilmingen en Frans(talig)e fillms, maar besteedt de laatste jaren ook steeds meer aandacht aan bijzondere documentaires. Behalve een groot aantal Zeeuwse producties zijn ook documentaires te zien over graphic novel artiest Art Spiegelman, een transatlantische zeilboottocht tijdens de coronapandemie, een jonge kunstenaar die in de jaren 80 overleed aan de toen nog mysterieuze ziekte AIDS, een visionaire Nederlandse uitvinder die woestijnen groen wil maken, en de naweeën van een moord in Frans-Guyana.
Art Spiegelman: Disaster Is My Muse
De Amerikaanse tekenaar en auteur van graphic novels Art Spiegelman (1948) leerde lezen en de wereld verkennen met behulp van iconische strips over superhelden en het Amerikaanse satirische stripblad MAD. Spiegelman werd vooral bekend door zijn graphic novel ‘Maus I: My Father Bleeds History’ (1986), een allegorie over hoe zijn Joodse ouders, in de gedaante van muizen, de Holocaust overleefden. Dit inzichtelijke en onderhoudende documentaire portret duikt in het leven en de achtergrond van Spiegelman, wiens bestaan en werk wordt beïnvloed door het tragische lot van zijn familie. Middels interviews met Spiegelman en anderen over zijn werk, komt een beeld naar voren van een kunstenaar die het stripverhaal opnieuw uitvond. Dit wordt rijk gestaafd met archiefmateriaal en een diepe duik in Spiegelmans thema’s en de stijl van diens eigenzinnige werk, die hij inzet om controversiële onderwerpen aan te kaarten en maatschappijkritiek te leveren. Voor zijn gehele oeuvre ontving Spiegelman een speciale Pulitzerprijs.
Regisseur: Molly Bernstein, Philip Dolin | Land: VS| Jaar: 2024 | Taal: Engels| Ondertiteling: Nederlands | Duur: 98 min. | Cast: Art Spiegelman, Françoise Mouly, Robert Crumb
The Crossing
Een groep van vijfentwintig Nederlandse tieners vliegt in maart 2020 naar de Caraïben om vijf weken lang op de het zeilschip De Wylde Swan hun reguliere schoolwerk te doen én zeiltraining te krijgen, terwijl ze van eiland naar eiland varen. Maar dan slaat de coronapandemie toe. De wereld staat op z’n kop, vliegtuigen staan aan de grond en de plannen worden radicaal gewijzigd. De groep besluit, onder leiding van professionele zeevaarders, terug naar Nederland te varen. Wekenlang, dwars over de Atlantische Oceaan en eigenlijk te vroeg in het seizoen. De weersomstandigheden zijn verre van ideaal, de reis is gevaarlijk en je wordt teruggeworpen op jezelf en je demonen. In deze coming of age-documentaire van Natasja van Wijk (Hockeymeisjes) wordt de groep gevolgd tijdens die uitdagende, levensveranderende reis, die hen tot het uiterste van hun kunnen drijft en waarin ze alleen door samen te werken kunnen slagen. De volwassen uitdagingen onderweg helpen hen om elkaar en zichzelf te leren kennen.
Regisseur: Natasja van Wijk | Land: Nederland | Jaar: 2024 | Taal: Nederlands | Ondertiteling: Geen | Duur: 78 min.| Cast: Sir Robin Knox-Johnston, John Kretschmer
Mijn broer
Toen Bart, de 28-jarige broer van filmmaker Koert Davidse, in 1986 stierf, werd er niet gesproken over die mysterieuze ziekte waaraan hij overleed: AIDS. Er werd in hun Zeeuwse familie, waar een zwijgcultuur heerste, ook niet gesproken over Barts coming-out. In zijn meest persoonlijke film tot nu toe onderzoekt filmmaker en -producent Koert Davidse (Gij zult niet doden – Treinkaping De Punt) veertig jaar later het vrijgevochten leven van zijn grote broer. Eens was hun relatie symbiotisch, maar Barts verhuizing naar Amsterdam en de Kunstacademie, creëerde afstand. Net toen ze weer nader tot elkaar kwamen, overleed Bart. Een traumatische gebeurtenis die Koerts leven ingrijpend beïnvloedde.
Ondanks het persoonlijke verhaal gaat deze film ook over grotere thema’s, zoals de maatschappelijke ontwikkelingen in de jaren 80. Wat was de impact van HIV op geïnfecteerden, vrienden, familieleden en de medische wetenschap? Ondertussen ziet Davidse dat de verworven vrijheden van de LHBTQIA+-community, in een tijd van toenemende restricties, bepaald niet vanzelfsprekend zijn.
Regisseur: Koert Davidse | Land: Nederland | Jaar: 2025 | Taal: Nederlands | Ondertiteling: Geen | Duur: 83 min.| Cast: Bep Mous, Bobbie Hamwijk, Karin Meijboom-Davidse, Koert Davidse, Marc Thelosen, Michiel Bollinger, Paul Verstraeten, Wilma Jobse-Davidse
Green Musketeer
Pieter Hoff ziet met lede ogen aan hoe de mens plannen heeft om naar Mars te vertrekken, terwijl we onze eigen leefomgeving naar de knoppen aan het helpen zijn. Waarom niet proberen dat urgente probleem hier op te lossen? De Nederlandse uitvinder heeft zichzelf tot missie gesteld om twee miljard hectare aan bomen te planten, wereldwijd. Dat doet hij met behulp van zijn revolutionaire irrigatie-systeem dat jonge bomen zelfs onder de droogste omstandigheden kan laten groeien, van China en Tibet tot Dubai en Mexico. Zo hoopt hij een verschil te kunnen maken wat betreft klimaatverandering, verzilting van de bodem, waterschaarste, voedselonzekerheid en armoede. Melchert Meijer zu Schlochteren (Grutto!) volgt Hoff tijdens zijn bevlogen missie over de hele wereld en laat zien hoe je er met een briljante uitvinding alleen niet bent: mensen moet ook wíllen. Ondertussen krijgt Hoff ook te maken met persoonlijke uitdagingen. Een inspirerend portret van een bevlogen rasoptimist onder complexe omstandigheden.
Regisseur: Babette Vermunt, Melchert Meijer zu Schlochtern | Land: Nederland | Jaar: 2024 | Taal: Nederlands, Engels | Duur: 58 min.
Listen to the Voices
De dertienjarige Melrick gaat in de zomer naar zijn oma die in Frans-Guyana woont, om even weg te zijn van het hectische stadsleven. Thuis is hij een opstandige puber, maar hier kookt hij samen met zijn oma en praten ze over relaties en gevoelens. Onder het samenzijn ligt een tragedie: Melricks oma verloor haar zoon Lucas, de oom van de jongen. De overleden man was een getalenteerd drummer en zijn neefje probeert de herinneringen nieuw leven in te blazen door de drumstokjes over te nemen.
Maxime Jean-Baptiste’s speelfilmdebuut is een docudrama, waarin hij bijzondere muzikale performances combineert met zwerftochten door de straten van Frans-Guyana en droomachtige beelden van de jungle. Een film over rouw, herstel, vergeving, maar ook over familiebanden en culturele identiteit. In Locarno won Listen to the Voices de Special Jury Prize en een Special Mention van de First Feature Jury.
Regisseur: Maxime Jean-Baptiste | Land: Frans-Guyana, Frankrijk, België | Jaar: 2024 | Taal: Frans | Ondertiteling: Engels | Duur: 78 min.| Cast: Melrick Diomar, Nicole Diomar, Yannick Cébret

